Annabelle in Japan

vrijdag, maart 30, 2007



Gisteren broedde er een hevige krop in mijn maag, gevoelens die ik niet kon duiden zodat ik er ongemakkelijk van liep. De onverwachts hoge temperaturen deden me zweten in mijn veel te warme, zwarte outfit. Ik had die ochtend mijn fantastische okaasan vergezeld naar de luchthaven en was enkele uren te vroeg in Waseda, waar ik op de universiteit Franse les geef aan een leuke professor, Shioda Tsutomo. Zijn Frans is van hoog niveau, zodat onze wekelijkse uurtjes eerder interessante gedachte-uitwisselingen zijn, maar dan in het Frans. Meestal kikkert dat uurtje in de week me weer helemaal op. Ik zag dat ik een gemist telefoongesprek had en belde terug. Het was de professor. Hij vroeg me of ik niet eerder kon komen, met de vreemde uitleg dat de bloesems bloeiden. Ik begreep echt niet wat hij bedoelde, maar aangezien ik toch enkel in de lounge zat te lezen, begaf ik me een half uur vroeger naar zijn kantoor. Hij vertelde dat hij me de sakura of kersenbloesems wilde tonen die in bloei stonden. Hij had ook een andere Franse doctor uitgenodigd, net haar diploma behaald en kersvers aan Waseda, met een kantoor in dezelfde gang, maar zij kon jammergenoeg niet aanwezig zijn. (ergens was ik wel een beetje opgelucht, want ik had het gevoel dat mijn Frans dan echt op de proef gesteld zou worden, maar het doctorsniveau behaal ik nu toch net niet…) We gingen twee steegjes door en bevonden ons plots in de hemel op aarde. De poëzie zelve van Japan openbaarde zich naakt voor mijn ogen. Ik kon alleen maar verbouwereerd sugoi stamelen, beseffende dat in eender welke taal, welk adjectief ook het fenomeen in gebreke zou laten. De sakura hingen boven de Kandarivier, die tijdens de Edo-periode drinkwater voorzag aan dit gebied. De beroemde haiku-dichter Bassho Matsuo zelf heeft geholpen aan de constructie van deze aquaduct. Als we een beetje verder wandelden, stond er ook een gedenkteken en een gegraveerde haiku van Bassho. (hij zou hier het beroemde gedicht over de kikker geschreven hebben) Er bevond zich ginds ook een restaurantje waar het veel te druk was, dus zijn we toen teruggekeerd. http://www.metro.tokyo.jp/ENGLISH/OASIS/index.htm
Ik was zo verrukt dat ik na mijn les met mijn camera opnieuw naar deze oase ben gewandeld en me op mijn gemak liet dwalen door dit natuurfenomeen. De krop in mijn lichaam was door onbesuisde sakura gebarsten en bracht ontelbaar veel emoties in mij los. Sakura zit vol contrast, in Japan staat het symbool voor eeuwige jeugd, door zijn kortstondige levensduur. Letterlijk en figuurlijk waren de kersenbloesems voor samurai adembenemend. De rust die ze uitstralen brengt wilde gevoelens teweeg, en heeft eeuwen lang menig Japanner tot verlichting gebracht. Ergens kan ik dit begrijpen: het besef dat het leven zo simpel is, enkel wij die het ingewikkeld maken. Het biedt troost. Ik ontdek vele wandelaars die op hun eentje zomaar een wijsje lopen te fluiten, of een camionette met Yakiimo (zoete aardappelen) speciaal voor verliefde koppeltjes. Net alsof Japan ineens wakker wordt en zijn beste beentje voorzet.

De voorbije week was mijn moeke op bezoek en hebben we Tokyo alsook Kyoto aan toerisme onderworpen. Het sterke contrast kon ons beiden heel erg bekoren. Vooral Kyoto was voor mij dan ook vernieuwend. De eerste regenachtige dag bezochten we de Daitokuji, Kinkakuji en Ryouanji. Tegen mijn verwachting in, waren dit geen drie tempels, maar drie grote tempelcomplexen waarin zich verschillende heiligdommen bevonden. Zenboeddhisme primeerde op deze eerste dag en de vele rots- en zandtuinen, moeten door meditatie de enkeling de verlichting doen bereiken.
De tweede dag bezochten we Gion, het uitgaansdistrict. De maiko of leerlingengeisha treden daar nog steeds elke avond in theehuizen op om de rijke zakenmannen te bekoren. Deze dansen, samen met enkele andere Japanse traditionele entertainment, zoals bunraku, gagaku en kyogen, kun je ook gaan bekijken in Gion Corner, een oud theater. Het bevindt zich midden in de oude steegjes met de rode lantaarns. Het deed me allemaal zo traditioneel aan, ik was echt figuurlijk verkocht. Om het imago van de “uitstervende” maiko te respecteren, kunnen vrouwen of mannen zich ook in maiko of geisha laten verkleden. Op aanraden van een Japanse vriendin van mij, heb ik mijn moeder meegesleurd naar het huisje en ondernamen we de uitdaging. Een uur lang waren we hiermee in de weer: wit geschminkt worden, pruik op, onderkledij opgesnoerd en tenslotte de kimono en obi eromheen. Anders dan toen ik twee jaar terug in Fukuoka de kimono aantrok, was het nu een graad of 20 minder, maar toch even onverdraagbaar. Na de fotosessie was ik dan ook blij dat de alle linten van rond mijn lijf mochten en het plakspul van mijn gezicht. Wat een vrouwen zijn ze toch! Bewonderswaardig hoe ze dan nog elegant weten te zijn. Mijn professor vertelde me over de filosofie van Kuki Shuzo, die dit fenomeen van Japanse elegantie of “iki no bigaku” heeft proberen te analyseren. Die zou tot drie punten gekomen zijn: 諦め terughouden; 意気地, zelfrespect, zelfvertrouwen, ruggengraat en 媚態, vrouwelijke charme of koketterie. Alles draait rond de esthetiek van de “iki”, waar de geisha het grootste voorbeeld van zijn. http://en.wikipedia.org/wiki/Kuki_Shuzo 
Verder hebben we ook Nijojo bezocht, het kasteel dat als residentie diende voor de Shogun en zijn gezin toen deze van Edo naar Kyoto afkwamen. Wat ik daar echt origineel vond, naast de prachtig naïeve schilderingen van de Kano-school, was de houten vloer die zo piepte als de zang van nachtegalen om aanwezigheid van indringers aan te kondigen.

Onze derde en laatste dag bracht de zon,de sakura en Tetsugaku no michi of de filosofenwandeling. Het is een oude weg die de Ginkakuji tot de Nanzenji verbindt. De sakura die reeds in bloei stonden, werden meer dan dankbaar geapprecieerd. Ook van de tempels kon ik niet genoeg krijgen. Toen de Shinkansen ons weer naar Tokyo snelde, was het voor mij precies nog geen tijd om terug te keren. De verborgen hoekjes van deze oude stad hadden mijn hart gestolen. De mensen ook, die leken opener en praatten grappiger met hun typische dialectische woordjes.

Maar zoals ik inmiddels mijn verhaal begon, kunnen de prachtige kersenbloesems van Tokyo waardige troost bieden voor een kortstondige genieter zoals ik.

古池や蛙飛びこむ水の音

ふるいけや かわずとびこむ みずのおと

Old pond — frogs jumped in — sound of water.

Translated by Lafcadio Hearn

http://www.ese.yamanashi.ac.jp/~itoyo/basho/haikusyu/huruike.htm

http://www.bopsecrets.org/gateway/passages/basho-frog.htm